Silikon Vadisine Bir Seyahat

Gecen hafta kismette varmis Silikon Vadisi taraflarina dogru bir kesif gezisine ciktik. Bir grup ogrenci arkadasla beraber bir haftalik bir gezi cercevesinde bazi sirketleri gezip diger bazi sirketlerden mudurlerle de kahve icip muhabbet ettik.

Ilk gun varir varmaz emailime baktigimda Microsoft'tan gorusecegimiz kisinin mail atip gorusmeyi ertelemek istedigini gordum. Hemen hadiseye el atip adamlarla ayni gun icinde bir gorusme ayarladik ve gidip kapiya dayandik. Microsoft aslinda Seattle Havalisinde bir sirket. Asil merkez Redmond. Ama Mountain View'da da AR-GE birimlerini de icered birkac bin kisilik bir kampusleri var. Bizim gorustugumuz kisiler Televizyon birimindendi. Aldigimiz ipuclari Microsoft IPTV isine ciddi asiliyor ve onumuzdeki zaman diliminde daha cok cuyacagiz Microsoft IPTV urunlerini.

Ertesi sabah YouTube'den bir elemanla gorustuk. Unvani "Product Manager" (Urun Muduru) ama baksaniz benden genc bir Hintli oglancik. YouTube daha YouTube olmadan ve dahi Google hadiseye el atmadan ocne YouTube'de ise baslamis muhendis oalrak. "Ilk zamanlar 15-20 tane muhendistik. Isteyen cani ne istiyorsa onu ekliyordu YouTube'a" diyor arkadas. Sonradan isler buyudukce birilerinin biraz daha one cikip ne yapilacagina karar vermesi, digerlerine liderlik etmesi gerekmis. Buna da muhendislerin basina gecip onlari idare etmek dusmus. Google YouTube aldiktan sonra da product manager olmus. "Onumzudeki gunlerde cep telefonlarinda YouTube'u daha cok goreceksiniz. Gozunuzu acik tutun" dedi.

Oradan cikip Adobe'ye gittik. Adobe tam vadide degil aslinda. San Francisco'da. Yagmurlu bir gunde park yeri aramak pek de keyifli bir is degildi. Ama gorusme oldukca verimli gecti. Iki kisiyle gorustuk. Ikisi de oldukca cana yakin sevecen insanlardi. Sirkletleri hakkinda bize epey aydinlatici bilgiler verdiler. Bu grup aslidna Flash'i gelistiren Macromedia grubuymus. Adobe sirketi satin alinca onlar da Adobe calisanlari olmuslar. Anlatilanlara gore Adobe kulturu takim calismasina dayanan bir yardimlasma kulturu. Kimsenin baskalarini yipratmasi pahasina sivrilmesine izin verilmiyormus. Urunler de yine mobil cihazlarda yogunlasiyor. Adobe yeni bir platform gelistirmekle ugrasiyor bugunlerde. Cep telefonu sirketleri icin video da dahil verileri telefonalra ulastiracak bir platform gelistirmeye calisiyorlar. Urun de sirket de fakirin hosuna gitti.

Oradan Salesforce.com'a gittik. Gregg abimiz oldukca samimi davrandi bize. Tum sorularimizi ictenlikle cevapladi. Sirket hakkinda epey bilgi verdi. Salesforce.com sirketlerin satis elemanlari icin yazilim gelistiren bir sirket. San Francisco'da 1 Market Street'de ofisleri. Sehrin tam gobeginde, korfezin kenarinda yani. Zengin bir sirket olsa gerek.

Ertesi gun Apple vardi sirada. Apple Cupertino merkezli bir sirket. Bekledigimin aksine binalari disaridan hic de "Biz Apple Binasiyiz" diye bagirmiyordu. Ne buyuk tabelalar var ne de isikli parlak yazilar. Bina yolun kenarinda olmasina ragmen yolumu sasirdim deyim de varin siz hesabedin. Apple kulturu bana pek uymadi. Ozellikle iPod ve simdi de iPhone ile bir bilgisayar sirketi olmaktan cok bir elektronik sirketi olmaya dogru daha cok yol aliyor Apple. Adlarini da degistirdiler bir sure once. Artik "Apple Computers" degil sadece "Apple Inc". Yabanci ulkeden gelen eleman almamalari bir yana kulturleri de muzikle icli disli, partilerde boy gosteren, hayatini yasama derdinde, tabirimi mazur gorun "firlama" pazarlama elemanlarina hitap ediyor. Sirket acisindan iyi olabilir bu tabii. Sonucta sattiklari urun temelde muzik dinlemeye yarayan bir alet. Lakin fakiri pek acmadi ortam.

Sonra Intel'e gittik. Ev sahibimiz olan abimiz de cok iyi davrandi bize. Intel "mikro islemci" kavramini ilk ortaya cikaran ve bunu bir urun haline getiren ilk sirket. 1970'lerde bilgisayar hafiza cipi yaparak gelisen ama sonra Japonlarin bu piyasaya hakim olmasiyla 1985'den itibaren islemci piyasasina giren bir sirket. Intel'de oturmus bir piyasaya hakim, gelismis, buyuk ama yenilik yapamayan bir sirketin sancilarini gorduk. Bugun hayat iyi ama peki yarin? Intel ozellikle buyuk sirketler icin sunucu (server) pazarina ve kucuk tuketici elektronigi ciplerine yoneliyor. Yarin ne olacagini hep birlikte gorecegiz.

IBM de benzer problemler yasayan bir sirket. 300,000 den fazla elemani olan dev bir sirket. Kendini yeniden kesfetme ve tanimlama sikintisi ceken bir sirket. Birkac yil once laptop birimlerini Cinli Lenovo sirketien sattilar. Su anda bir bilgisayar sirketi olmaktan cok bir hizmet sirketi olmaya calisiyorlar. Yazilimi ve bilgi depolamayi da servis oalrak sunacak sistemler uzerinde calisiyorlar. Bir iki yil once Price Waterhouse adli isletme danismanlik sirketini de satin almislardi. Onumzudeki 5-10 yil icinde IBM nasil b sirket olacak hep irlitke gorecegiz. ORadaki gozlemim IBM buyuk bir devlet sirketi gibi. HEr ne kadar gittigimiz birim ARGE birimi olsa da sirketin eskiligi, kulturunun farkliligi, calisanlarin yas ortalamasi hemen dikkat cekiyor. Ise eleman alirken de oncelikle sirket icinden eleman aldiklarini, eger bulunamazsa o zaman disari acildiklarini, 300,000 kisilik bir sirkette bunun cogu zaman gerekmedigini, ise yabanci eleman pek almadiklarini ve girebilmenin en iyi yolunun stajyer oalrak girip oradan kaliciliga gecmek oldugunu acikca soylediler zaten. Eh, demek IBM'de bize pek ekmek var gibi gorunmuyor.

Cisco Internetin %70'ini kuran sirket. Son kullanicilar pek farketmese de internete her baglandilarinda Cisco urunlerini kullaniyorlar zaten. Lakin temel sorun bu pazar buyuk oranda doyuma ulasmis durumda. Ya internet altyapisi ciddi bir gelisme gosterecek. Ya da Cisco kendine baska is arayacak. Onlar ikisini de yapmaya calisiyorlar. IPTV bu islerden birisi. Internet uzerinden video aktarimini populer hale getirmeye calisiyorlar ki herkes video aktarmaya baslarsa gerekli baglanti hizleri yeni yatirimlar yapmayi gerekli kilsin ve Cisco para kazanmaya devam etsin. IPTV, goruntulu telefon, internet televizyonu gibi urunler yaninda Telepresence diye bir urunleri var. Iki farkli yerdeki kisilerin ya da kucuk gruplarin sanki ayni masa etrafinda gibi gorusme yapmasini saglayan ilginc bir sistem. Meraklisina hararetle tavsiye edilir.

eBay malumalniz interntten acik artirma usulu satis yapmaya imkan veren bir site. Gecen sene bizim memlekette de "GittiGidiyor.com" u satin aldilar kurucularindan. Bizim gorustugumuz hanimefendi eBay Giving bolumunde calisiyordu. Kisaca kar amaci gutmeyen kuruluslara ebay satislari vasitasiyla yardim etmeye calisiyorlar. Kuruluslar kendileri ebayde faaliyet gosterebildikleri gibi diger saticilar da ebay'de elde ettikleri gelirlerinin bir kismini baska bir kurulusa bagislayabiliyorlar. Eger saticilar bunu yaparlarsa satislari artiyor, cunku alicilar yardimda bulunan saticilari tercih ediyorlar. Herkes icin karli bir durum yani.

Oracle veritabani ile es anlamli bir kelime. Sirketin yeri San Francisco'ya yakin San Mateo denilen muhitte. Cok katli binalardan olusan icinde bir kocaman golu de olan dev bir kampusleri var. Oracle da Intel gibi cok basarili bir urunle piyasaya cikan ve tum zenginligine ragmen artik doyuma ulasan piyasada kendini yeniden kesfetme cabasi veren bir sirket. Artik veritabani oturmus bir teknoloji ve MySQL basta olmak uzere pekcok ucretsiz ve son derece basarili urunle rekabet etmek zorunda. Onlar da bu rekabete devam ederken bir yandan da veri depolama, ya da is sistemleri yonetimi gibi yeni ve ilgili alanlara giris yapiyorlar. Artik Oracle SAP'nin rakibi olarak piyasada. Sirket kulturu oldukca rekabete dayali bir kultur. Yukselmek icin birilerini ezmek gerektigini sirket icindekiler de gizlemiyorlar. Her ne kadar fakirin veritabani konusunda diplomasi varsa da bu sirket ilgisini cekmedi.

Symantec virus tarama programlariyla piyasaya cikan bir sirket. O piyasada buyuk basari gosterip yeni arayislara girince bir yandan sirketlerin bilgi guvenligi uzerinde yogunlsmislar, bir yandan da veri depolama konusunda atilimlar yapiyorlar. Bu piyasada henuz yeniler ama iddialari buyuk. Son derece basarili, ozguven sahibi elemanlari var. Bakalim nasil basaracaklar burada tutunmayi.

Sun Microsystems server piyasasinin eski sakinlerinden. Hala da gelirlerinin ciddi bir kismi biuradan geliyor. Ama malum artik o piyasa pek buyumuyor. Hele Sun icin. Onlar da son yillarda "open source" urunlere yoneliyorlar. Java basta olmak uzere ucretsiz dagitilan urunler piyasaya surup onlarin yan hizmetlerinden ve egitimlerinden para kazanmayi hedefliyorlar. Gectigimiz gunlerde MySQl'i de yanlis hatirlamiyorsan 1 Milyar dolara satin aldilar. Gidisat iyi yonde. Bir de Sun hakkinda ogrendigimiz ilginc bir bilgi herkesin evden calistigi yonunde. Pekcok insan sirkete ayda bir ya da iki ayda bir ugrayip soyle bir gorunuyormus. Idareciler bile sirketteki odalarini biraktiklarinda ger alabilmek icin genel mudur seviyesinde imza almalari gerekiyormus. Sirket bunu tesvik ediyor. San FRancisco'ya yakin sirkette San Diego'da evinden calisan oldugunu biliyordum da (Arasi herhalde 700-800 km vardir) Alaska'ya tasinanlar oldugunu, hata Kanada'da Alberta'nin daglarina yerlesenler oldugunu hic duymamistim. Ama neticede calisabilmek icin gereken uc sey bir bilgisayar, yeterince hizli bir internet baglantisi ve de evden calisabilme azmi.

Kisacasi Silikon Vadisinde guzel bir hafta gecirdik. En cok goze carpan yeni teknolojiler mobile cihazlar icin gelistirilen yeni teknolojiler, buyuk sirketlerin veri depolamasi icin geslitirilen yeni teknolojiler, IPTV ve diger video tabanli teknolojiler ve bir de tek paketlik urunden ziyade platform tabanli surekli hizmet gerektiren urun kavrami. Yakinda bu kavramlar Turkiye'de de kendini hiseettirmeye baslar.